Galeria portetu: Marie-Denise Villers (1774-1821)

To dzieło, które nie zostało podpisane, miało trzech różnych artystów i dwa różne tytuły. Czasami historycy sztuki są także detektywami i studiują różne wskazówki w obrazie, aby ustalić, kto tak naprawdę stworzył dzieło. Niestety, nie dokonam sensacyjnygo odkrycia, ale poprowadzę Was w świat proweniencji i spekulacji!

Obraz „Rysująca młoda dama ” został zakupiony przez Metropolitan Museum of Art w latach 20. XX wieku, a za twórcę uważano początkowo Jacquesa-Louis Davida (1748-1825), czołowego francuskiego malarza w nurcie neoklasycyzmu.

Przez stulecia portret znajdował się w posiadaniu rodziny du Val d’Ognes i wszyscy myśleli, że dzieło namalował J.L. David. Jednak kurator z Luwru, Charles Sterling (w 1951 roku) zasugerował, że obraz został namalowany przez „mniej znaną kobietę”. Sterling był specjalistą francuskiego malarstwa i wykluczył J.L. Davida z praw autorskich, zwłaszcza że dzieło było po raz pierwszy wystawiane na Salonie w 1801 roku, w roku, w którym malarz bojkotował wystawę.

Teorie gonią teorie.

A dzieło zachwyca następne pokolenia.

Czas skupić się na tej „mało znanej kobiecie”. Czyżby autorką była Constance Marie Charpentier (1767-1849) ? Artystka ta specjalizowała się w portretach kobiet i była uczennicą J.L. Davida. Sterling wysnuł tę teorię opierając sie na podobnym obrazie „Melancholia”, który namalowała w 1801 roku. Przyjrzyjmy się uważnie.

Dzieło odznacza się doskonałym warsztatem: miękkim modelowaniem światła oraz idealnymi porporcjami. Nie zdziwi Was, gdy podkreślę, że to studium kobiecej melancholii było błednie przypisywane innym artystom, m.in. Davidovi!

Wracając do naszej tajemniczej damy z galerii w Luwrze, istnieje kolejna teoria, która mówi, że siedząca kobieta to sama Charpentier, a uwieczniła ją Marie-Denise Villers. Dwie artystki, które stworzyły swoje portrety? Ta hipoteza nie jest niemożliwa….Powszechnie wiadomo, że Jacques-Louis David miewał kobiece uczennice i nie byłoby zaskoczeniem, gdyby zlecił im zadanie portretowania siebie nawzajem.

OSTATNIA TEORIA miłościwie nam panująca!

W 1996 roku historyk sztuki Margaret Oppenheimer potwierdziła, że obraz należy przypisać Marie-Denise Villers. A wszystko poparła swoją mega wyostrzoną uważnością. Zauważyła namalowane uszkodzone okno. Pomieszczenie przedstawione na obrazie to tak naprawdę galeria w Luwrze, co odkryła już następna historyk sztuki – Anne Higonnet. Galeria była używana przez studiujące kobiety, które w ten sposób mogły uczyć się kunsztu rysowania a jednocześnie przebywały w oddaleniu od studentów płci męskiej.

Portetowana młoda dama to Charlotte du Val d’Ognes, która zamierzała zostać profesjonalną artystką, ale porzuciła sztukę, gdy wyszła za mąż.

Czy potrzeba było tylu lat, aby puzel trafił na właściwe miejsce?

Pęknieta szyba jest doskonałym przykładem malarstwa trompe l’oeil i demonstruje techniczne umiejętności artystki. Można to również odczytać jako subtelną aluzję do chaosu i przemocy podczas rewolucji francuskiej. Czasy były brutalne i nieludzkie…

Co wiemy o Marie Denise Villers?

Marie-Denise Villers (Nisa) urodziła się jako Lemoine w Paryżu w 1774 roku. Pochodziła z rodziny artystycznej, jej dwie siostry również zajmowały się malarstwem portretowym. Marie-Denise ostatecznie została uczennicą znanych malarzy takich jak Anne-Louis Girodet-Trioson (1767-1824), Françoisa Gérarda (1770-1837) i w końcu Jacques-Louis Davida (1748-1825).

W wieku 20 lat Marie-Denise poślubiła studenta architektury Michela-Jeana-Maximilliena Villersa. Jej pierwsza wystawa miała miejsce w paryskim Salonie w 1799 roku. Od tego czasu jej portrety zyskały dużą uwagę. Jej ostatnia wystawa w Salonie miała miejsce w 1814 roku, siedem lat przed jej śmiercią.

Portret Villers jest prosty i elegancki, stanowi dobry przykład stylu neoklasycznego. Obraz przedstawia młodą kobietę w białej sukni, zajętą szkicowaniem czegoś, co jest niewidoczne dla widza. Patrzy w górę i prawdopodobnie studiuje to, co rysuje; cień na jej twarzy sugeruje, że coś znajduje się bezpośrednio przed nią. W tle widać delikatnie zarysowaną architekturę, a światło dzienne wpadające przez okno, subtelnie rozświetla twarz i postać modelki.

Obraz nie jest może technicznie doskonały, ale jest tu wystarczająco dużo umiejętności, aby przekonać widza, że to utalentowana artystka. Dlatego smutny jest fakt, że po potwierdzeniu, iż to dzieło zostało wykonane przez kobietę, a nie mężczyznę, jego wartość rynkowa spadła.

O tempora, o mores!

W tej kwestii niewiele się zmieniło i dzisiaj. Nie wiemy, jakie poglądy polityczne miała Marie-Denise Villers, ale nie wystawiała już w czasie imperium. Kiedy Bonaparte upadł, Villers znów pojawiła się i zaprezentowała portret księżnej Angoulême na salonie w 1814 roku.

Portret Charlotty jest eksponowany w Metropolitan Museum, a Amerykanie są zachwyceni obrazem. Wielu nazywa portretowaną Mona Lisą z XIX stulecia.

Francuska zapomniana artystka Marie Denise Villers symbolizuje wiedzę, piękno i twórczą niezależność w czasach, gdy kobiety rzadko miały możliwość publicznego wyrażania swoich talentów artystycznych, Mam nieukrywany zasczyt wyłuskiwać z kart przeszłości takie właśnie malarki!

Proszę Was uprzejmie o subtelną donacje, bo to dzięki Wam moge rozwijać swoją pasję, kupować książki i bilety do muzeów!

DZIĘKUJĘ.